Eerste implantatie in Nederland van draadloze minisensor voor monitoring hartfalen

In het UMC Utrecht is deze week voor het eerst in Nederland bij een patiënt een miniatuursensor in de longslagader geïmplanteerd waarmee de druk in de longslagader kan worden gemeten. De patiënt stuurt via de sensor essentiële informatie over de status van hartfalen naar zijn arts. Op basis van deze gegevens kan de arts maatregelen nemen om de kans op een ziekenhuisopname te verkleinen. Uit onderzoek blijkt dat met deze nieuwe technologie het aantal ziekenhuisopnamen voor hartfalen tot 37% kan verlagen.

Hartfalen ontstaat wanneer het hart niet in staat is voldoende bloed rond te pompen om in de behoeften van het lichaam te voorzien. Er zijn verschillende oorzaken voor hartfalen. Veel voorkomende oorzaken zijn bijvoorbeeld een doorgemaakt hartinfarct of langdurige hoge bloeddruk. Omdat  artsen niet goed op afstand de status van de aandoening kunnen monitoren moeten patiënten regelmatig naar het ziekenhuis voor controle.

Het CardioMEMS HF-systeem meet direct de druk in de longslagader. De druk in de longslagader neemt toe bij verergering van hartfalen en dit treedt eerder op dan veranderingen in gewicht en bloeddruk waarop meestal wordt gestuurd bij patiënten met hartfalen. De patiënt stuurt via de minisensor vanuit huis dagelijks essentiële informatie over de status van zijn hartfalen naar een arts. Hierdoor kan de arts een verergering van hartfalen sneller signaleren en een behandeling aanpassen om zo de kans op een ziekenhuisopname te verkleinen.

In een grote Amerikaanse studie werd de effectiviteit van de minisensor grootschalig onderzocht bij 550 patiënten met hartfalen die in de voorgaande twaalf maanden in het ziekenhuis waren opgenomen vanwege hartfalen. Uit dit onderzoek blijkt dat deze nieuwe technologie het aantal ziekenhuisopnamen voor hartfalen met 37 procent kan verlagen.

“Deze sensor geeft ons de mogelijkheid om patiënten met ernstig hartfalen die regelmatig worden opgenomen intensief te monitoren om zo verergering van hartfalen te voorkomen. Een mooi voorbeeld hoe we de zorg van de individuele patiënt kunnen verbeteren door middel van nieuwe eHealth technologieën”, aldus Prof. dr. Folkert Asselbergs, cardioloog bij het Hart- en vaatcentrum in het UMC Utrecht.

De nieuwe chip is ontwikkeld om het hele leven van de patiënt mee te gaan en heeft geen batterijen nodig. Zodra de minisensor is geïmplanteerd, stuurt deze draadloos drukmetingen naar een beveiligd, extern elektronisch patiëntsysteem. De patiënt ervaart geen pijn of gevoeligheid tijdens de metingen. Via de minisensor kan een patiënt informatie over de status van zijn hartfalen regelmatig naar een arts sturen, zonder dat hij daarvoor speciaal naar het ziekenhuis hoeft te komen.

Volgens de Hartstichting krijgen in Nederland elk jaar meer dan 25.000 mensen voor het eerst de diagnose hartfalen. Naar schatting zijn er bijna 142.000 mensen met hartfalen in Nederland, waarvan 85 procent ouder is dan 65 jaar. Jaarlijks worden er 29.000 patiënten in het ziekenhuis opgenomen en sterven er 7.000 patiënten aan de gevolgen van hartfalen.

Regionale informatie over zorg op één plek beschikbaar

Voor actuele informatie over zorg en gezondheid kunnen Sallanders voortaan terecht op www.zorgpleinsalland.nl, een initiatief van het Deventer Ziekenhuis en Salland Zorgverzekeringen.

"Zorg en gezondheid staan bovenaan het lijstje van elke inwoner in deze regio", vertelt bestuursvoorzitter Gita Gallé van het Deventer Ziekenhuis. "Zorgplein Salland is een vrij toegankelijke website waar, ingedeeld naar thema's, veel praktische en actuele zorginformatie te vinden is. Denk aan blogs van artsen, patiëntervaringen, gezondheidsapps en een kijkje achter de schermen bij het ziekenhuis en de zorgverzekeraar."

Omdat het voor velen zo'n belangrijk thema is, voelen de initiatiefnemers zich verantwoordelijk om mensen goed te informeren over wat er in die zorg gebeurt. Jos Peeters, directeur Commercie en Zorginkoop bij Salland Zorgverzekeringen: "Met Zorgplein Salland slaan wij als zorgverzekeraar en ziekenhuis de handen ineen om die informatie te bieden, op een begrijpelijke en toegankelijke manier." Peeters en Gallé benadrukken dat het nieuwe platform pas echt een succes wordt als meer organisaties en zorgverleners uit de regio zich aansluiten. Ze nodigen hen dan ook van harte uit om mee te doen, zodat het aanbod vollediger wordt en goed blijft aansluiten bij de wensen van inwoners.

Nieuwe reanimatie-app Hartstichting inzet voor snellere reanimatie

Snelle reanimatie door burgers beïnvloedt de overlevingskans bij een harstilstand in grote mate. Om tijdige reanimatie nog meer te stimuleren lanceert de Hartstichting vandaag een reanimatie app die voor iedereen, ook mensen die niet kunnen reanimeren, te gebruiken is. De app geeft stap voor stap begeleiding bij reanimatie.


Burgerhulpverleners kunnen hun reanimatiekennis en vaardigheden up to date houden met de nieuwe reanimatie-app van de Hartstichting. De app biedt oefeningen en instructievideo’s, onder meer van borstcompressies en beademing, en informatie over nazorg. De app is uniek door de stap voor stap begeleiding die de hulpverlener/gebruiker krijgt: een stem geeft hulp bij de verschillende reanimatiestappen., De app is zodanig volledig dat collega-instanties in het buitenland de app willen overnemen. De app is voor iedereen te gebruiken, maar niet bedoeld ter vervanging van een reanimatiecursus.

De afgelopen decennia zijn de kansen op overleving bij een hartstilstand buiten het ziekenhuis flink gestegen. Midden jaren negentig was de overleving 9 procent, inmiddels is dit percentage gestegen tot gemiddeld 23 procent. Dit is één van de belangrijkste uitkomsten uit een nieuw onderzoek van de Hartstichting: Reanimatie in Nederland 2016. Niet eerder bracht de Hartstichting de omvang van hartstilstanden, reanimatie en overleving in Nederland zo volledig in kaart. De groei van het aantal burgerhulpverleners én hun rol in de hulpverleningsketen hebben hiertoe bijgedragen. Direct reanimeren door omstanders verdubbelt de overlevingskansen van mensen met een hartstilstand.

Netatmo’s Healthy Home Coach houdt het binnenklimaat in de gaten

Netatmo heeft de Healthy Home Coach aangekondigd, een apparaatje waarmee je het klimaat in huis in de gaten kunt houden. De Healthy Home Coach meet de temperatuur, luchtvochtigheid en het geluid. Het apparaat verstuurt een notificatie wanneer de ruimte niet goed geventileerd is. Het circa $100 kostende apparaatje geeft ook advies hoe je het klimaat goed houdt, op basis van de metingen. Omdat we zo’n 80 procent van ons dagelijkse leven binnenshuis doorbrengen is het wel zo slim om ook het binnenklimaat in de gaten te houden.

Zusterbedrijf Google werkt aan medische smartwatch met e-ink-scherm

Googles zusterbedrijf Verily werkt aan een medische smartwatch met een e-paperscherm, hetzelfde soort scherm als in de horloges van het Amerikaanse Pebble zit. Het bedrijf wil de horloges niet verkopen aan consumenten, maar inzetten bij medisch onderzoek. Het gaat om een rond horloge met een scherm van elektronische inkt, zoals fabrikanten van e-readers die ook gebruiken, meldt MIT Technology Review. Verily heeft gekozen voor zo'n scherm vanwege de lange accuduur die mogelijk is. Het is de bedoeling dat proefpersonen in onderzoeken die horloges langdurig dragen en als hij snel leeg raakt zou dat het verzamelen van onderzoeksresultaten wellicht in de weg staan.

Met dit Apple Watch-bandje kun je de hele dag bloeddruk meten

Bloeddrukmeters laat je meestal thuis liggen, omdat het wat gek eruit ziet als je de hele dag ermee loopt. Een Canadese start-up heeft nu iets ontwikkeld waarmee je wel de hele dag met een bloeddrukmeter kunt rondlopen. Hij zit verwerkt in een Apple Watch-bandje of in een sleutelhanger. Het heet de Salu Pulse+. De makkelijkste manier om de Salu Pulse+ te gebruiken is door het siliconen Apple Watch-bandje van $250 aan te schaffen. Een opblaasbare armband is niet meer nodig.

Nieuwe app voor meer structuur in de dag

Een nieuwe Nederlandse app moet gebruikers helpen met het brengen van meer structuur in hun dag. De applicatie, DayMate, is voornamelijk bedoeld voor mensen met autisme, ADHD of PDD-NOS, maar kan uiteraard door iedereen gebruikt worden die behoefte heeft aan een goed ingeplande dag. In de app is het mogelijk om een complete daginvulling in te plannen met behulp van prikkelarme icoontjes. Na het plannen krijgt de gebruiker voor elke activiteit een notificatie.

Zo werkt de Ademhaling-app (Breathe) op de Apple Watch

De nieuwe Ademhaling-app (Breathe in het Engels) is beschikbaar vanaf watchOS 3.0. De app laat je ademhalingsoefeningen doen, bij voorkeur minimaal eenmaal per dag. Maar je kunt de app ook even opstarten op momenten dat je gestresst bent. In sessies van één tot vijf minuten krijg je een visualisatie te zien, die je helpt om in een rustig tempo te ademhalen. Tegelijk voel je klopjes op je pols. Na afloop krijg je een overzicht van je hartslag.

Twintig zorginstellingen bundelen krachten in VR-platform Vrendle

Gisteren vond in Steenwijk de aftrap van Vrendle plaats. Twintig zorggroepen kwamen samen om het online Virtual Reality platform voor de geestelijke gezondheidszorg officieel te lanceren. De zorggroepen zijn Founding Fathers, partners die intensief betrokken zijn bij de ontwikkeling van het platform en de aangeboden VR-therapieën.

Een miljoen Nederlanders kampen met angststoornissen. Dit percentage stijgt naar verwachting met nog eens 20 procent de komende jaren. Angststoornissen vallen onder één van de vijf meest voorkomende ziektelasten in Nederland. Behandeling kost jaarlijks meer dan 600 miljoen euro. Een bedrag dat los staat van de maatschappelijke kosten.

Vrendle is een initiatief van het in Leeuwarden gevestigde Coolminds dat ruime ervaring heeft in de zorg. Het platform omvat onder meer een bibliotheek met 360 graden video’s. Deze zijn geschikt voor de behandeling van angststoornissen en empathietraining. Naast pleinvrees zijn er inmiddels therapieën ontwikkeld met als thema angst voor de dokter, tandarts, lift, bus en supermarkt. Meer therapieën volgen.

Gebruik van VR-therapieën kan ertoe bijdragen dat een behandeling met 30 tot 40 procent kan worden ingekort. Het gaat om mensen die sociaal geïsoleerd raken, de straat niet meer op durven of moeilijk functioneren. Het inkorten van de behandelperiode betekent belangrijke tijdwinst voor de patiënt.

Medisch bedrijf waarschuwt klanten voor kwetsbaarheid in insulinepomp

Het Amerikaanse bedrijf Johnson & Johnson, dat farmaceutische en medische producten levert, heeft klanten gewaarschuwd voor een kwetsbaarheid in een insulinepomp. Deze kan ervoor zorgen dat er een overdosis insuline wordt afgegeven, waardoor een gebruiker kan overlijden. Het bedrijf heeft zijn klanten op de hoogte gesteld in een brief. De kwetsbaarheid is in april ontdekt door een onderzoeker van het beveiligingsbedrijf Rapid7.

Prof. Dr. Rademakers en Luc Colle vervoegen Qaelum

Qaelum, de Belgische start-up gespecialiseerd in medische software voor monitoring en analyse, haalt twee mensen binnen na een recente kapitaalsverhoging. Qaelum is een spin-off van het UZ Leuven die zich specialiseert in medische monitoring en analyse. Het haalt onder meer prof. Dr. Frank Rademakers aan boord, gewezen hoofdarts en momenteel directeur 'Medische Technologie en Innovatie' bij het UZ Leuven. Hij treedt toe tot de Raad van Bestuur.

'GE Healthcare is achterstand op Philips en Siemens aan het inlopen'

Gelachen in hun vuistje hebben ze niet op het hoofdkantoor van GE Healthcare in Hoevelaken. In april heeft het Helmondse Elkerliek ziekenhuis een nieuwe, hypermoderne CT-scanner in gebruik genomen. Van GE-makelij, en niet van marktleider Philips. "Soms winnen wij, soms zij", relativeert directeur Marcus Aben van GE Healthcare Nederland. Hij komt ze geregeld tegen: zijn evenknieën van die andere wereldmarktleiders in de zogeheten medische beeldvorming: Ze treffen elkaar in ieder geval 2 tot 3 keer per jaar in de Federatie Het Instrument. Daar delen ze marktontwikkelingen en trekken waar mogelijk gezamenlijk op.

Eerste Xeltis-hartkleppen in mensen

TU/e-spin-off Xeltis is begonnen met een klinische studie met in het lichaam gekweekte nieuwe hartkleppen. Bij drie kinderen is een kunststof hartklep ingebracht die langzaam in een levende hartklep verandert door het opnemen van cellen uit de bloedbaan. De hartkleppen zijn gebaseerd op TU/e-onderzoek en doorontwikkeld door Xeltis.

De ingrepen zijn in de zomer uitgevoerd. De drie patiënten maken het volgens de betrokken arts Dr. Zsolt Prodan goed. Hij presenteert de resultaten deze week op de Annual Meeting of the European Association of Cardio-Thoracic Surgery.

De nieuwe hartkleppen vervangen de zogenaamde pulmonalisklep; de klep tussen de rechter kamer van het hart en de longslagader die ervoor moeten zorgen dat er geen bloed terugstroomt in het hart. Ze zijn vooral van belang voor kinderen waarbij de pulmonalisklep slecht functioneert. Die moeten nu nog meerdere keren in hun leven een ingrijpende operatie ondergaan om nieuwe kunstmatige hartkleppen te krijgen. De Xeltis hartkleppen bestaan uit geavanceerde polymeren, die cellen uit de bloedbaan invangen en stimuleren om nieuw, functionerend weefsel aan te maken. De originele kunststof klep lost intussen op en verdwijnt geheel.

De nieuwe kleppentechnologie is gebaseerd op jarenlang onderzoek en ontwikkeling bij de faculteiten Biomedische Technologie en Scheikundige Technologie van de TU/e. Het Nederlands-Zwitserse bedrijf Xeltis werkt nu in samenwerking met ziekenhuizen in Zwitserland, Polen en Hongarije aan de commercialisatie van de technologie. De R&D-afdeling van het bedrijf is gehuisvest op het TU/e-terrein.

Isala ziekenhuis meldt verlies van 500 patiëntgegevens

Gegevens van zeker 500 patiënten van de afdeling Plastische Chirurgie van het Isala ziekenhuis zijn ontvreemd. Het ziekenhuis dat vestigingen heeft in onder meer Zwolle, Kampen en Heerde, heeft het datalek gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Volgens het ziekenhuis is een privé-laptop uit de woning van een coassistent gestolen. Op deze computer staat een spreadsheet met gegevens van 504 patiënten van de afdeling Plastische Chirurgie. Het gaat onder meer om patiëntnamen, patiëntnummers, geboortedata en enkele relevante medische gegevens. De laptop is wel voorzien van een wachtwoord. De eigenaar van de laptop heeft aangifte gedaan bij de politie.

‘Sportapps misbruiken gezondheid als verkoopargument'

Veel sportapps doen te weinig voor de gezondheid van sporters. Ze vergroten juist het risico op blessures. Dat concludeert sporthoogleraar Steven Vos van de TU Eindhoven. Veel recreatieve hardlopers stoppen als gevolg van blessures of een gebrek aan motivatie. De meeste hardloop-apps die op de markt zijn doen er weinig aan om dit te voorkomen. Vos betoogt dat deze apps gezondheid misbruiken als verkoopargument.

Op vrijdag 7 oktober houdt professor Vos zijn intreerede aan de TU/e. Vos concentreert zich in zijn wetenschappelijk onderzoek op breedtesport. Er is al veel research op topsportgebied, waar de nieuwe hoogleraar zich juist op gewone mensen richt. Het doel van Steven Vos is om iedereen in beweging te krijgen én te houden. In zijn rede legt hij uit dat een van de grootste verschillen tussen topsport en recreatieve sport het profiel van de sporter is.

1/3 van de hardlopers raakt wel eens geblesseerd. Van lopers met een slechte trainingsopbouw valt zelfs de helft geblesseerd uit in aanloop naar een wedstrijd. Ruim 80% van de hardlopers wijst blessures als een van de hoofdredenen zou zijn om te stoppen. Amateursporters ontberen vaak ervaring en kennis voor gezonde en goede training.

Goedkope technologische oplossingen, zoals smartphone applicaties, sporthorloges en andere wearables zouden hier een belangrijke rol in kunnen spelen. Vrijwel alle beschikbare sportapps zien recreatieve lopers als een homogene groep benaderen en dat beperkt hun nut. Sterker nog, mogelijk ontstaat hierdoor zelfs uitval onder sporters, zoals blijkt uit onderzoek van Steven Vos en zijn collega’s. De beschikbare apps besteden namelijk weinig aandacht aan het bevorderen van de gezondheid en zijn gericht op prestatieverbetering. Ze helpen hiermee niet bij het voorkomen van blessures en dragen daardoor bij aan het stoppen van sporters.

Door zijn aanstelling aan de TU/e als hoogleraar Design and Analysis of Intelligent Systems for Vitality and Leasure Time Sports zal Steven Vos zich nog meer kunnen richten op onderzoek naar het gebruik van technologie om sporten en bewegen in het algemeen te stimuleren. Door technologische vooruitgang is de noodzaak van fysiek werk sterk afgenomen, en is sporten voor veel mensen een verplichte activiteit geworden in plaats van een ontspannende hobby. Als sporthoogleraar onderzoekt Vos juist de mogelijkheden om technologie te gebruiken om beweging en sport te stimuleren.

Een van de oplossingen die Vos en collega’s hiervoor ontwikkeld hebben is een intelligente sportapp met een gepersonaliseerde benadering van de hardloper. Door het invullen van enkele vragen op de app ontstaat er een persoonlijk profiel van de gebruiker. Vervolgens wordt dit gecombineerd met een trainingsschema passend bij de vooropgestelde doelen en mogelijkheden. Door middel van GPS-informatie en een gekoppelde hartslagmeter worden trainingen op maat aangeboden, eventueel aangepast, en wordt er zowel tijdens als na de training feedback gegeven in begrijpelijke taal. Op deze manier wordt op een verstandige manier gesport en worden overbelasting en blessures voorkomen. Bovendien zorgt de gepersonaliseerde aanpak er voor dat de hardloper gemotiveerd blijft.
 

Schippers investeert 105 miljoen in inzage eigen patiëntendossier

Minister Edith Schippers (VWS) trekt de komende drie jaar 105 miljoen euro uit zodat patiënten zelf eenvoudig en digitaal toegang krijgen tot hun gegevens bij het ziekenhuis. Dit schrijft zij vandaag aan de Tweede Kamer in de voortgangsrapportage over e-health.

Het moet vanzelfsprekend zijn dat iedere patiënt over zijn eigen medische gegevens kan beschikken. Daardoor krijgt de patiënt de regie over zijn eigen gegevens en kan hij zelf kiezen met wie hij deze wil delen, bijvoorbeeld met andere zorgverleners of met een mantelzorger. Een belangrijke voorwaarde voor ziekenhuizen om in aanmerking te komen voor een bijdrage is dat zij daadwerkelijk resultaat halen: dat zij vanaf 2018 alle patiënten digitaal inzage bieden in de gegevens en dat dit per 2020 ook gestandaardiseerd gebeurt.
Veilige en gestandaardiseerde uitwisseling voor patiënten

Met het geld dat Schippers beschikbaar stelt kunnen ziekenhuizen informatie digitaal samenbrengen en veilig met de patiënt uitwisselen. Inzage in de eigen gegevens kan bijvoorbeeld van belang zijn om thuis met een familielid nog eens rustig terug te lezen wat de diagnose was en welke behandelopties er zijn. Maar het kan ook helpen om te zien welke arts nou precies welk medicijn had voorgeschreven. Het gestandaardiseerd opslaan en digitaal delen van informatie tussen het ziekenhuis en de patiënt is een belangrijke stap om de zorg klaar te maken voor de toekomst. De patiënt kan de gegevens daardoor ook echt actief gebruiken, bijvoorbeeld door bloedsuikerwaardes bij te houden in een zelfzorgapp en deze makkelijk te delen met een andere zorgverlener. Zo verbetert de behandeling, en leidt het uiteindelijk tot een vermindering van administratieve lasten voor zorgverleners.

Naast de voortgangsrapportage sturen minister Schippers en staatssecretaris Van Rijn vandaag ook de jaarlijkse monitor over e-health en hun acties richting de Tweede Kamer. De monitor (www.eHealth-monitor.nl) laat zien dat e-health zeer wisselend gebruikt wordt. Om bekendheid te vergroten en patiënten en professionals te informeren organiseert het ministerie van VWS van 21 tot 27 januari 2017 een landelijke e-healthweek. Al ruim 70 organisaties dragen bij aan deze week.

Veilige verwerking patiëntgegevens met Nijmeegse oplossing

Dankzij een door de Radboud Universiteit ontwikkelde techniek wordt het mogelijk om in patiëntendata op grote schaal onderzoek te verrichten, zonder de veiligheid van de gegevens en de privacy van de patiënt te schaden. De techniek zal worden ingezet bij een grootschalig nieuw onderzoek naar de ziekte van Parkinson.

Het verzamelen en analyseren van medische data op grote schaal wordt voor onderzoekers een steeds belangrijker middel om ziektes beter te begrijpen. Om snel tot nieuwe inzichten te komen en dubbel werk te vermijden, is het belangrijk dat onderzoekers in internationaal verband samen kunnen werken, waarbij ze gebruik kunnen maken van elkaars data en deze kunnen verrijken.
Tegelijk gaat het in dergelijk onderzoek vaak om gevoelige gegevens van patiënten. Die moeten erop kunnen rekenen dat hun privacy gewaarborgd blijft en hun data veilig opgeslagen, in lijn met Europese privacywetgeving, die bekend staat als de strengste ter wereld.

Om dit mogelijk te maken is  door prof. dr. Bart Jacobs en prof. dr. Eric Verheul, beiden informatici van de Radboud Universiteit, ‘Polymorphic Encryption and Pseudonymisation’ (PEP) ontwikkeld. PEP versleutelt data en slaat ze op, zodanig dat het zelfs voor de partij waar de gegevens zijn opgeslagen niet mogelijk is om deze in te zien. Hierbij kan tevens steeds controle worden gehouden welke partij wanneer toegang tot welke data krijgt. PEP maakt het mogelijk om de data die voortkomen uit het onderzoek te bestuderen, waarbij de privacy van de patiënt gewaarborgd blijft.

Een van de eerste toepassingen van PEP vormt een door het Radboudumc geïnitieerd, patiëntenonderzoek naar de ziekte van Parkinson. Hierbij worden 650 mensen met Parkinson over een periode van twee jaar intensief gemonitord, onder meer gebruikmakend van draagbare meetapparatuur (wearables). Dankzij PEP kunnen de in Nederland verzamelde onderzoeksgegevens worden gedeeld met toponderzoekers uit heel de wereld, waaronder die van het life science instituut Verily uit de Verenigde Staten.

‘In de context van internationaal medisch onderzoek zijn persoonlijke gegevens goud waard. Het is daarom belangrijk dat de overheid investeert in een infrastructuur die de bescherming van deze gegevens garandeert,’ zegt Bart Jacobs, hoogleraar Digitale beveiliging aan de Radboud Universiteit. ‘Met name om te zorgen dat mensen ook in de toekomst enthousiast blijven om aan dit soort onderzoek mee te doen.’

De Radboud Universiteit en het Radboudumc investeren 920.000 euro en de Provincie Gelderland draagt 750.000 euro bij aan de ontwikkeling van PEP. De software komt open source beschikbaar. Hierdoor kunnen andere partijen er ook gebruik van maken.

De Gelderse gedeputeerde Michiel Scheffer juicht de samenwerking tussen Radboud, Parkinsonnet en Verily toe: 'Het versnelt het onderzoek naar Parkinson en vergroot de zelfredzaamheid van de patiënt. Het zet Gelderland op de kaart als dé zorgregio van Nederland.'

Over de toekomst van PEP is Bart Jacobs optimistisch. ‘Met het Parkinson-onderzoek krijgt PEP de kans om zijn nut in de praktijk te laten zien. Met dit voorbeeld zou het kunnen uitgroeien tot de internationale standaard voor het opslaan en uitwisselen van privacygevoelige medische gegevens.’ De eerste reacties in het veld zijn in elk geval erg positief, aldus Jacobs.

Regionale ziekenhuizen ontwikkelen consumentenapp BeterDichtbij

Vandaag lanceren de Vereniging Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen (SAZ) de gratis dienst BeterDichtbij. Met BeterDichtbij kunnen patiënten van het Röpcke-Zweers Ziekenhuis, BovenIJ Ziekenhuis, Ommelander Ziekenhuis Groningen en het Ziekenhuis Rivierenland Tiel in een veilige app hun persoonlijke vragen stellen aan hun eigen ziekenhuis of arts en onderzoeksuitslagen ontvangen op hun telefoon. Je hoeft geen patiënt te zijn: ook bewoners in de regio kunnen BeterDichtbij gebruiken. Volgend jaar sluiten meer regionale ziekenhuizen aan en wordt het aantal functies verder uitgebreid.

“We merken dat patiënten met allerlei kleine vragen zitten die ze niet zo gemakkelijk aan de juiste persoon kunnen stellen . Met de BeterDichtbij app kunnen patiënten en bewoners van de vier regionale ziekenhuizen hun vragen gemakkelijk stellen, zowel praktisch als medisch. Mensen die al patiënt zijn bij een van de deelnemende specialismen in de ziekenhuizen kunnen via BeterDichtbij worden uitgenodigd direct met hun arts te appen”, zegt Bert Kleinlugtenbeld, voorzitter van de Vereniging Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen (SAZ) en voorzitter van de raad van bestuur van één van de SAZ-ziekenhuizen, het Streekziekenhuis Koningin Beatrix in Winterswijk.“We willen juist veilig en laagdrempelig contact leggen tussen patiënten en het ziekenhuis”

Volgens Kleinlugtenbeld is het vernieuwende van BeterDichtbij dat de service een brede groep consumenten moet aanspreken. “Veel digitale diensten en apps zijn gemaakt voor bepaalde patiëntengroepen en mensen die al verwezen zijn, bijvoorbeeld zwangere vrouwen. We willen met BeterDichtbij juist veilig en laagdrempelig contact leggen tussen patiënten en het ziekenhuis in hun regio, en hen de kans geven om direct vragen te stellen aan zorgprofessionals.”

Die verbinding in de regio is een van de strategische pijlers van BeterDichtbij. Door samen op te trekken met een vernieuwend serviceconcept hopen de regionale ziekenhuizen ook digitaal de verbinding met de burger sterker te maken. De academische en gespecialiseerde ziekenhuizen zijn niet langer de enige concurrenten van de kleinere streekziekenhuizen. Ze krijgen steeds vaker te maken met nieuwe (digitale) zorgaanbieders die ook een deel van hun patiëntenpopulatie bedienen, bijvoorbeeld met telemonitoring-diensten bij hartpatiënten.

Ransomware versleutelt patiëntendossiers zorgkliniek VS

Een Amerikaanse zorgkliniek gespecialiseerd in de behandeling van wervelletsel heeft patiënten gewaarschuwd nadat ransomware patiëntendossiers en de meest recente back-up versleutelde, waardoor het uiteindelijk moest betalen. Ook wist de ransomware het telefoonsysteem uit te schakelen.
Volgens de kliniek heeft de ransomware waarschijnlijk via een brute force-aanval toegang gekregen.

Wet cliëntenrechten bij elektronische verwerking van gegevens belangrijke verbetering voor de patiënt

De Eerste Kamer heeft vandaag ingestemd met een wetsvoorstel waarin de elektronische uitwisseling van medische gegevens tussen zorgverleners wordt geregeld. Na inwerkingtreding van de wet hebben zorgaanbieders nog 3 jaar de tijd om te zorgen dat hun systemen voldoen aan deze nieuwe wet. De wet stelt eisen aan de beveiliging van medische gegevens en bevordert de privacy van patiënten. Eerder had de Autoriteit Persoonsgegevens zich in de Eerste Kamer al positief uitgelaten over dit wetsvoorstel. Digitale uitwisseling van medische dossiers vindt al heel veel plaats, bijvoorbeeld tussen de huisarts en de apotheek. Deze wet regelt nu dat iedereen zelf mag bepalen met welke zorgverleners zijn dossier elektronisch mag worden uitgewisseld en ook welke informatie wel en niet mag worden gedeeld. Daarnaast geeft de wet je het recht om je dossier elektronisch in te mogen kijken of er een afschrift van te ontvangen. Ook moet je kunnen zien wie jouw dossier heeft bekeken.

Een patiënt is niet verplicht toestemming te geven om zijn medische gegevens elektronisch beschikbaar te laten stellen aan andere zorgverleners. Wanneer je geen toestemming wil geven, heeft dit geen gevolgen voor de manier waarop de zorg geregeld wordt. De zorgverlener blijft verplicht om op een andere manier zoveel mogelijk informatie die hij nodig heeft voor de behandeling te verzamelen, bijvoorbeeld door deze bij de patiënt zelf te vragen.

Deze wet verbiedt zorgverzekeraars en bedrijfsartsen om in elektronische uitwisselingssystemen te kijken. Alleen zorgaanbieders met wie je een behandelrelatie hebt, of aan wie je toestemming hebt gegeven kunnen gegevens inzien. De wet voorziet ook in een hoge boete voor zorgverzekeraars die toch misbruik maken.

Staart van T. Rex Trix krijgt door Philips scan kleur

Philips presenteert de resultaten van de CT-scan van de staartwervels van de 66 miljoen jaren oude T. rex Trix. Philips bood museum Naturalis aan om één van 's werelds meest complete en best gepreserveerde T. rexen te scannen met behulp van de laatste innovatie op beeldvormingsgebied. Het doel van het onderzoek was vast te stellen hoe de IQon scanner de staartwervels van het T. rex-fossiel in beeld brengt in vergelijking met conventionele CT-technologie.

Anne Schulp, Paleontoloog bij Naturalis vertelt wat hij tijdens de scansessie heeft gezien: "De IQon filtert als het ware weg alle 'ruis' weg, waardoor je echt goed inzicht krijgt in de botstructuur en de opbouw van die structuur. Het is vergelijkbaar met de stap van zwart-wit films naar kleur. Zo zijn we in staat het medisch dossier van Trix te verdiepen: we maken het onzichtbare zichtbaar. Het is erg moeilijk om dat gevoel te omschrijven, wanneer je iets ziet dat niemand ooit eerder heeft gezien."

De vleesetende dinosaurus uit Montana USA, heeft ruim 66 miljoen jaar begraven gelegen in zandsteen. Het skelet bleef achter en er vond een mineralisatieproces plaats. De gefossiliseerde botten van Trix zijn 'geremineraliseerde' versies van de oorspronkelijke botten.

Kleine staartwervels van een T. rex zijn uiterst zeldzaam. Aaseters zijn hiermee aan de haal gegaan, of de wervels zijn weggestroomd voordat het dier door aarde werd bedekt en fossiliseerde. Er is dan ook weinig bekend van eerder onderzoek naar de interne structuur van deze wervels. Trix heeft echter een prachtig geconserveerde staart. Paleontoloog Anne Schulp wilde haar wervels dan ook graag in meer detail onderzoeken. Op 31 augustus zijn vier staartwervels van Trix gescand in een IQon scanner in Best.

Dertig procent minder endoscopieën van de darm bij gebruik ontlastingstest

Volgens onderzoek in de Nederlandse huisartsenpraktijk zou het aantal patiënten dat voor een endoscopie (kijkonderzoek) van de darm wordt doorverwezen naar het ziekenhuis met 30 procent kunnen worden teruggebracht. In het diagnosetraject zou dan een combinatie van vragen, lichamelijk onderzoek én een ontlastingstest die door de huisarts kan worden uitgevoerd, standaard moeten worden opgenomen. Het onderzoek, gecoördineerd door het UMC Utrecht, is gepubliceerd in het vakblad BMC Medicine.

De diagnose van ernstige aandoeningen van de darm (zoals darmkanker en de ziekte van Crohn) wordt bemoeilijkt doordat de klachten niet altijd duidelijk zijn. Bij een vermoeden van een ernstige darmziekte verwijst de huisarts de patiënt in principe naar het ziekenhuis voor een endoscopie. Echter, uit eerdere onderzoeken is gebleken dat bij 60-80 procent van de doorverwezen patiënten vervolgens geen ernstige aandoening wordt geconstateerd. Deze patiënten worden dus eigenlijk onnodig aan een vervelende, tijdrovende en kostbare medische procedure blootgesteld.

Dr. Sjoerd Elias, eerste auteur van het onderzoek en arts-onderzoeker bij het Julius Centrum voor Gezondheids¬wetenschappen en Eerstelijnsgeneeskunde van het UMC Utrecht legt uit: “Het aantal patiënten dat nu onnodig voor een endoscopie wordt doorverwezen vanuit de huisartsenpraktijk is groot. Veel mensen ervaren zo’n onderzoek daarnaast als vervelend, het kan in zeldzame gevallen ernstige complicaties opleveren en bovendien drukt het op het gezondheidsbudget. Uit ons onderzoek blijkt dat we door het combineren van de klachten van patiënten met een ontlastingstest het aantal doorverwijzingen voor een endoscopische controle op een ernstige darmaandoening met ongeveer één derde veilig zouden kunnen terugdringen."

Zusterbedrijf Google onderzoekt data Nederlandse parkinsonpatiënten

Het Amerikaanse Verily, een zusterbedrijf van zoekgigant Google, onderzoekt samen met het Radboudumc gegevens van Nederlandse parkinsonpatiënten. ​Het gaat daarbij om de data van 650 patiënten, aldus de NOS. De benodigde medische gegevens worden verzameld via een speciaal horloge van Verily. Dit apparaat houdt dagelijkse activiteit bij, door onder andere elektrische activiteit van de hersenen en het hart te meten.

Den Haag organiseert internationale zorginnovatiebijeenkomst

Op vrijdag 7 oktober organiseert de gemeente Den Haag een zorginnovatiebijeenkomst in de New World Campus in Den Haag. De gemeente Den Haag wil met deze bijeenkomst laten zien dat Den Haag voorop loopt in innovaties in de zorg. Wethouder Karsten Klein (Zorg) zal toelichten welke zorginnovaties er al zijn gerealiseerd of momenteel worden ontwikkeld. Ook zijn er demonstraties van Haagse ICT-oplossingen te zien. Bert Mulder, lector Informatie, Technologie en Samenleving van de Haagse Hogeschool, zal zijn laatste inzichten over het onderwerp delen.

De bijeenkomst is ook het sluitstuk van de hackathon ‘Zorg voor Ouderen’ die van zondag 2 tot en met vrijdag 7 oktober plaatsvindt. Tijdens deze vijfdaagse hackathon zoeken drie teams uit Nederland en India naar creatieve ICT-oplossingen voor diverse vraagstukken op het gebied van ouderenzorg. Doel is om ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen door hen toegang te bieden tot de juiste ondersteuning. Op 7 oktober worden de pitches van de finalisten gepresenteerd aan een vakjury.

Belgische health tech valt in de prijzen

Twee Belgische health-techbedrijven vielen afgelopen week in de prijzen bij EIT Health. Zowel Ontoforce als Fibricheck worden de komende tijd extra ondersteund om hun ideeën werkelijkheid te maken. Ontoforce is al even een bekende naam in de inlandse start-upwereld en mag nu ook op Europese goedkeuring rekenen. Na een 'pitching contest' bleek ceo Hans Constandt voor zijn start-up het beste businessplan te hebben, wat zijn bedrijf - dat semantisch zoeken praktisch mogelijk maakt - naar de volgende ronde van de EIT Health Business Plan Aggregator brengt.

Virtual Reality op grote schaal ingezet bij GGZ-instellingen

Op donderdag 29 september geven zeven Jeugd GGZ-instellingen het startschot voor het op grote schaal inzetten van Virtual Reality (VR) in de geestelijke gezondheidszorg. Met het gebruik van VR worden andere  behandelmethoden beschikbaar gemaakt. Cliënten krijgen de mogelijkheid met behulp van VR in een gecontroleerde omgeving een psychische stoornis te overwinnen. Het is voor het eerst dat VR op deze schaal ingezet wordt in de sector.

Door een verregaande samenwerking tussen online behandelplatform Jouw Omgeving, VRspecialist VRendle en zeven GGZ instellingen verenigd in het Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie,  is er sprake van een doorbraak van grootschalig gebruik van VR in de gezondheidszorg.

Met de integratie van VR binnen het online behandelplatform Jouw Omgeving zijn er nieuwe en andere behandelmogelijkheden mogelijk. De cliënt kan thuis in zijn eigen tempo aan de slag met de VRapplicatie.  Zo kan het programma nog beter worden gedoseerd en is het behandelmoment beter afgestemd op de wensen van de cliënt. Via Jouw Omgeving heeft zowel de cliënt als behandelaar inzicht in de voortgang van de behandeling en verloopt ook de communicatie via het online platform.

Philips: Elk hart is uniek

Ter gelegenheid van Wereld Hart Dag op 29 september 2016 kondigt Koninklijke Philips vandaag een nieuw partnerschap aan met de World Heart Federation (WHF) om mensen te helpen beter voor de gezondheid van hun hart te zorgen. In lijn met de campagne 'power your life' van de WHF wil Philips mensen stimuleren om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen voor een levensstijl die het hart ten goede komt. Ook wil het bedrijf mensen bewustmaken op het gebeid van hart- en vaatziekten (HVZ).

HVZ zijn de meest voorkomende doodsoorzaak wereldwijd. In 2015 overleden meer dan 17,5 miljoen mensen aan hart- en vaatziekten. Ook brengen HVZ meer kosten met zich mee dan eender welke andere chronische aandoening. Ondanks deze cijfers blijkt uit de recent in opdracht van Philips opgestelde Future Health Index dat slechts 39% van de cardiologen van mening is dat hun patiënten over de benodigde middelen beschikken om hun hart op effectieve wijze gezond te houden. Als leider op het vlak van de preventie, diagnose en behandeling van hart- en vaatziekten gelooft Philips dat het essentieel is om mensen informatie te bieden, zodat zij gezondere keuzes kunnen maken en gezondere gewoontes kunnen aanleren.

"Philips heeft zich ertoe verbonden om gepersonaliseerde, geïntegreerde cardiologieoplossingen te bieden met een focus op preventie, diagnose en behandeling. Ons nieuwe partnerschap met de World Heart Federation vormt een belangrijk element binnen ons commitment om HVZ te helpen voorkomen door duidelijk te maken wat de risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn en mensen te helpen betere keuzes te maken en gezondere leefgewoonten te ontwikkelen", zegt Carla Kriwet, Business Leader of Patient Care and Monitoring Solutions bij Philips.

Ter gelegenheid van de Wereld Hart Dag lanceert Philips myheartisunique.com, een educatieve hub die bedoeld is om de bewustwording inzake de preventie van HVZ door gezonde leefgewoonten te versterken. De hub zal interviews met deskundigen omvatten, evenals voorbeeldvragen voor patiënten aan cardiologen. Verder biedt de hub informatie over leven met HVZ, inclusief vroegtijdige waarschuwingstekens, en levensstijl gerelateerde informatie zoals bewegingstips en recepten voor een gezond hart.

'Apple gaat adviezen opstellen op basis van gezondheidsdata HealthKit'

Apple wil de gegevens die met de app HealthKit worden verzameld analyseren om adviezen op te stellen voor gebruikers en dokters. De iPhone-maker heeft experts aangenomen die werken aan software die verbanden kan leggen tussen de verzamelde gegevens en de gezondheid van de HealthKit-gebruiker, meldt persbureau Bloomberg maandag op basis van anonieme bronnen met kennis van zaken.

Ministerie VWS raadt zorgverleners aan om browsers niet te updaten

Klanten van het zogenaamde UZI-register hebben een e-mail ontvangen met het verzoek om geen updates uit te voeren op hun webbrowsers. In de e-mail staat dat webbrowsers vanaf oktober 2016 de benodigde Java- en ActiveX-onderdelen niet meer ondersteunen. Het UZI-register geeft certificaten uit waarmee zorgaanbieders zich kunnen identificeren. Hiervoor wordt de zogenaamde UZI-pas gebruikt, dat is een smartcard waarop digitale sleutels worden bewaard. Het register is onderdeel van het CIBG, dat is op zijn beurt weer een uitvoeringsorganisatie is van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Microsoft wil kanker op tien jaar tijd 'oplossen'

Microsoft stort zich op een ambitieus project. Door kankeronderzoek aan te pakken als een computerprobleem hoopt het bedrijf de meeste kankers te voorkomen of vlot te beheersen. Met een team van biologen, programmeurs en ingenieurs werkt het bedrijf sinds deze zomer in een labo waar het testen uitvoert op basis van in kaart gebrachte celnetwerken. Daarbij wordt er zelfs een soort computer op basis van DNA gemaakt die cellen kan onderzoeken op onregelmatigheden. De bedoeling is dat een zieke cel zo kan worden 'herstart'.

Slimme endoscopie arm met camera houder

Mofixx is een compacte endoscopiearm met camerahouder die eenvoudig aan de operatietafel wordt gemonteerd. Met één druk op de afstandsbediening, kan de chirurg de houder ontkoppelen en de camera in de gewenste stand zetten. Hiermee wordt de assistent vrijgemaakt voor andere taken en voorkomt dit een onnatuurlijke en onprettige werkhouding. Daarnaast heeft de chirurg meer bewegingsvrijheid in het operatiegebied omdat de assisterende niet in de weg staat.

De chirurg is afhankelijk van het beeld dat de camera opneemt. Voor een stabiel beeld is het van groot belang om de camera stil te houden. Het vasthouden van een camera onder zware condities kan tot een slechte ergonomische houding leiden met een zware belasting voor het lichaam en trilling van het beeld als gevolg.

De oplossing hiervoor is de slimme Mofixx arm, ontwikkelt om via een intuïtief "drag and drop" systeem solochirurgie mogelijk te maken. Naast kostenbesparing is verminderde belasting van de rug, een stabieler beeld en de mogelijkheid voor reproduceerbaar opereren de doelstelling.

Het systeem is bedacht door en reeds in gebruik bij het UMC Utrecht. De investeerders zijn Indes, Van Straten Medical en DFZ Participaties, het innovatiebedrijf van De Friesland Zorgverzekeraar.

’s Werelds eerste operatie in een oog met behulp van een robot

TU/e-spin-off Preceyes heeft een wereldprimeur. Er was nog nooit eerder een operatie in een mensenoog gedaan met behulp van een robot. Eind augustus hebben artsen van het John Radcliffe Hospital in Oxford het zicht van een patiënt hersteld met de robot van Preceyes. Het ging hierbij om een uiterst nauwkeurige netvliesoperatie.

De primeur is zo bijzonder dat de BBC erbij was om de ingreep en de patiënt te volgen. Afgelopen vrijdag zond de Britse omroep het tv-item uit, waarin de patiënt enthousiast vertelde dat het zicht aan zijn rechteroog hersteld is. De artsen haalden bij hem een laagje netvlies weg met een dikte van circa een honderdste millimeter.

Ook de verantwoordelijke arts, hoogleraar oogheelkunde Robert MacLaren, is enthousiast over het gebruik van de robot. “Dit is zonder twijfel een blik in de toekomst van oogchirurgie. We kunnen er bestaande operaties beter door doen, maar ik hoop heel erg dat we ook nieuwe ingrepen kunnen gaan doen, die niet mogelijk zijn met mensenhanden.”

Operaties in de oogbol vergen het uiterste van de precisie en concentratie van chirurgen. Precies voor dit soort operaties is de robot van Preceyes ontwikkeld. Dit begon bij de promotie van Thijs Meenink bij hoogleraar Maarten Steinbuch, wat later leidde tot het ontstaan van TU/e-spin-off Preceyes.
De chirurg bestuurt de Preceyes-robot met een ‘joystick’. De robot is zo ontworpen dat het punt waar de naald door de oogbol gaat altijd op dezelfde plek blijft, waardoor schade aan het oog voorkomen wordt.

De robot voert de bewegingen van de chirurg verkleind, en daarmee nauwkeuriger, uit: elke centimeter die de chirurg de joystick beweegt, wordt bijvoorbeeld vertaald naar een beweging van een millimeter door de operatiepunt van de robot. Ook filtert de robot eventuele trillingen van de handen van de chirurg weg.

De succesvolle ingreep is het resultaat van een samenwerking van Preceyes met het University of Oxford’s Nuffield Laboratory of Ophthalmology (oogheelkunde). Binnen dezelfde samenwerking kijken de partners ook naar heel gerichte medicijnafgifte onder het netvlies met behulp van de Preceyes-robot.

Google-moeder aan de slag met diabetes

Alphabet, het moederbedrijf van zoekgigant Google, en de Franse farmaceut Sanofi gaan samen de strijd aan tegen diabetes. De twee hebben daarvoor afspraken gemaakt en investeren gezamenlijk 500 miljoen dollar. De samenwerking, onder de naam Onduo, is voor de farmaceut ook een manier om stevige concurrentie op de diabetesmarkt tegen te gaan.

McAfee Labs onderzoekt criminele operaties achter ransomware-aanvallen op ziekenhuizen

Intel Security biedt in zijn nieuwe McAfee Labs Threats Report: September 2016 inzicht in de groeiende dreiging van ransomware voor de gezondheidszorg.

Diverse ziekenhuizen werden begin 2016 het doelwit van een aantal gerichte ransomware-aanvallen. De onderzoekers ontdekten dat er bijna 100.000 dollar aan ‘losgeld’ is betaald. Hoewel de gezondheidszorg nog altijd slechts een klein deel uitmaakt van de totale ransomware mzet verwacht McAfee Labs dat steeds meer sectoren het doelwit zullen worden van de uitgebreide netwerken waarmee deze aanvallen worden uitgevoerd.

In de eerste helft van 2016 ontdekten de onderzoekers van McAfee Labs een ransomwareauteur en -distributeur die claimt 121 miljoen dollar (189.813 Bitcoin) aan betalingen te hebben ontvangen voor ransomware die was gericht op verschillende sectoren. Communicatie met ‘partners’ op een discussieforum op het ‘Dark Net’ wijst erop dat deze specifieke cybercrimineel in de eerste zes maanden van dit jaar een winst van 94 miljoen dollar heeft weten te behalen.

De schaal van deze ransomwareoperatie sluit aan op de resultaten van een onderzoek dat McAfee Labs in oktober 2015 deed in samenwerking met Cyber Threat Alliance-partners. Daarbij werd een ransomwareoperatie ontdekt die met behulp van de CryptoWall-ransomware in slechts twee maanden bijna 325 miljoen dollar wist binnen te halen.

Volgens de onderzoekers is de groeiende focus op ziekenhuizen het gevolg van het feit dat deze organisaties vaak nog gebruikmaken van oudere IT-systemen. Ook wordt medische apparatuur gebruikt die slecht of niet beveiligd is. Tegelijkertijd is toegang tot informatie essentieel voor goede patiëntenzorg.

KPN introduceert Zorg Messenger

KPN breidt zijn aanbod van diensten voor de zorgmarkt uit met de Zorg Messenger, een veilige e-mail en messaging-oplossing. Het uitwisselen van informatie binnen de zorgsector moet, vanwege de vertrouwelijkheid van informatie, aan strikte eisen voldoen. Daarom heeft dochterbedrijf E-Zorg een eigen veilige toepassing ontwikkeld.

Specifiek voor de zorg geldt dat organisaties de verantwoordelijkheid hebben om de privacy van de patiënt altijd te waarborgen. Zij moeten er dus op toezien dat informatie op een veilige manier wordt gedeeld, zegt Robin Scholten, die als VP Products Grootzakelijk bij KPN verantwoordelijk is voor de ICT dienstverlening in de Grootzakelijke markt.

Voor maximale veiligheid wordt het berichtenverkeer versleuteld en afgehandeld via de besloten en GZN gecertificeerde netwerkinfrastructuur van de KPN ZorgCloud. Data wordt verwerkt in Nederlandse datacenters en verlaat de landsgrenzen niet.

Spin-off icometrix haalt erkenning in VS binnen

Belgisch technologie bedrijf icometrix heeft van de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) erkenning gekregen voor hun software die medische beelden analyseert en artsen wereldwijd helpt om hersenaandoeningen in kaart te brengen. De software wordt reeds uitvoerig gebruikt in de EU, Canada en Australië en is nu ook beschikbaar op de Amerikaanse markt. De FDA-erkenning is een cruciale stap voor de groei van het bedrijf. “De goedkeuring door het Food and Drug Administration zorgt ervoor dat we onze activiteiten in Amerika in een hogere versnelling kunnen schakelen. Vanaf het najaar zullen ook de Amerikaanse neurologen en neuroradiologen onze medische software-as-a-service kunnen gebruiken bij het opvolgen van hun MS-patiënten.”

De metingen werden ontwikkeld door icometrix om relevante informatie zoals de evolutie van hersenvolume en letsels in de hersenen uit klinische MRI scans te verkrijgen. Dergelijke metingen zijn erg belangrijk in de opvolging van patiënten met Multiple Sclerose, dementie en andere hersenaandoeningen en helpen de arts om de ziekteprogressie in kaart te brengen en de juiste medicatie voor te schrijven.

icometrix werd in 2011 opgericht als spin-off van de universiteiten en universitaire ziekenhuizen van Antwerpen en Leuven. Door kennis rond de analyse van MRI beelden te combineren met nauwe samenwerkingen met artsen, groeide icometrix op korte tijd uit tot een wereldspeler met kantoren in Leuven en Boston. “Op dit moment gebeurt de beoordeling van MRI beelden van de hersenen vooral visueel, door gespecialiseerde radiologen”, zegt prof. dr. Paul M. Parizel, diensthoofd radiologie van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen en president van de Europese vereniging voor Radiologie. “Dit is niet alleen een tijdrovende, maar ook erg moeilijke taak. Het beoordelen van de evolutie van letsels in de hersenen over de tijd (bijvoorbeeld bij patiënten met Multiple Sclerose), wordt wel eens vergeleken met het tellen van de vlekken op een lopende dalmatiër”, vervolgt dr. Parizel. “En het visueel beoordelen van de reductie van het hersenvolume, is zelfs gewoon onmogelijk door de kleine, maar klinisch belangrijke, veranderingen die optreden”, besluit hij.

“Wij willen onze bijdrage leveren tot een meer gepersonaliseerde geneeskunde”, zegt Dr. Sc. Wim Van Hecke, mede-oprichter van icometrix. “De zegswijze ‘meten is weten’ is meer dan ooit relevant in de medische wereld. De gespecialiseerde metingen die we ontwikkeld hebben, namelijk die van het hersenvolume en van de omvang van de letsels in de hersenen, zijn zeer relevant voor artsen om de correcte diagnose te stellen en om te evalueren of de medicijnen hun werk doen”, vult Dr. Van Hecke aan. “Onze software was reeds goedgekeurd in Europa, Australië en Canada, maar dankzij de FDA goedkeuring kunnen we nu ook patiënten en artsen in de Verenigde Staten helpen. Dit is uiteraard een erg belangrijke stap voor icometrix en laat ons toe deze Belgische technologie verder wereldwijd te verspeiden”, concludeert Dr. Van Hecke.

Lichtgewicht prothese uit de 3D-printer

Het lectoraat Lichtgewicht Construeren en Roessingh Revalidatie Techniek hebben een prototype ontwikkeld van een prothese van thermoplastische composieten (met vezel versterkte kunststoffen). Het bijzondere is dat hierbij gebruik wordt gemaakt van een koppeling van een 3D-scan naar een 3D-printer. Protheses worden tot nu toe vooral gemaakt van thermohardend composiet, een materiaal dat veel handwerk vereist. Met thermoplastische composieten is het mogelijk de productie te automatiseren. Ook is het materiaal licht, goed bestand tegen allerlei invloeden van buitenaf en enorm sterk.

Door de toepassing van 3D-technieken zoals 3D-printen en 3D-scannen wordt het nu bovendien mogelijk de prothese comfortabeler aan te meten. De huidige aanmeetprocedure vereist vaak een zware belasting voor een orthopedisch technoloog. Daarnaast zorgt de aanmeetmethode met 3D technieken bij de drager van de prothese voor meer comfort. De revalidatiewereld zit te springen om meer kennis en mogelijkheden om deze nieuwe materialen en nieuwe technieken toe te passen. Saxion en Roessingh hebben dan ook al een meerdere onderzoeksprojecten op de planning staan om van het prototype naar daadwerkelijke productie over te gaan.

High-tech toepassingen bieden grensverleggende mogelijkheden buiten de industrie
Tot nu toe worden thermoplastische composieten vooral toegepast in de luchtvaart- en automobielindustrie. In die high-tech sectoren kunnen de kosten van thermoplastische composieten, die normaal enorm hoog zijn, wel opgebracht worden. In andere sectoren is dat echter vaak niet het geval. Behalve de medische wereld willen ook veel industriële bedrijven dergelijke technologie tegen lage kosten kunnen toepassen. Ook daar geldt namelijk dat toepassing van thermoplastische composieten grensverleggende mogelijkheden biedt.

De ontwikkelde prothese is slechts één van de resultaten van het project 3D Comp. In dit onderzoeksproject heeft Saxion met partners uit zowel de industriële als de medische sector onderzocht hoe bedrijven tegen lagere kosten 3D-printtechnologieën kunnen combineren met thermoplastische composietmaterialen. Bij Saxion wordt in het FabLab Enschede ook uitgebreid geëxperimenteerd met 3D printen.

Studenten strijden om beste handzame test voor opsporen nierschade

Met je mobieltje je eigen bloed testen op nierschade. Met dat idee doet het Eindhovense studententeam T.E.S.T. mee aan de nieuwe, internationale competitie SensUs. In deze wedstrijd, georganiseerd door studenten van de TU/e, gaan Europese universiteiten met elkaar de strijd aan met innovatieve biosensoren, om zo de ontwikkeling van deze technologie te versnellen. Op 10 september wordt de winnaar bekend gemaakt tijdens een publiek evenement. 

Een biosensor is een klein instrument om eenvoudig en snel bepaalde stoffen te detecteren in lichaamsvloeistoffen als bloed of urine. Bekende voorbeelden van biosensoren die nu al gebruikt worden zijn glucosemeters voor diabetespatiënten of zwangerschapstesten. Biosensoren worden steeds belangrijker in de gezondheidszorg. Zorgverleners krijgen hiermee bijvoorbeeld in acute situaties snel informatie in handen om ter plekke behandelkeuzes te kunnen maken. Daarnaast maakt het ‘zelfzorg’ van patiënten mogelijk.

Om de ontwikkeling van biosensoren te versnellen richtte Menno Prins, TU/e-hoogleraar moleculaire biosensoren, de studentencompetitie SensUs op. “Studenten kunnen met heel creatieve ideeën komen”, zegt Prins. “En het feit dat ook patiëntenorganisaties en grote bedrijven betrokken zijn bij SensUs vergroot de kans dat veelbelovende oplossingen ook daadwerkelijk in de maatschappij gebruikt kunnen worden.” De organisatie van de competitie ligt overigens ook in handen van studenten.

Aan deze eerste editie, die fungeert als een pilot, doen vijf Europese universiteiten mee, waaronder een team van TU/e. De andere teams komen uit Engeland (Imperial College), Zweden (Uppsala University), Denemarken (Technical University of Denmark) en België (KU Leuven). De studenten hebben in de afgelopen acht maanden, onder begeleiding van onderzoekers, een nieuwe biosensor ontwikkeld.

Nieuw presentatie- en afsprakenplatform voor zorgprofessionals

Met de nieuwe site solvo beschikken zorgspecialisten voortaan over een presentatie- en afsprakenplatform.  solvo richt zich in eerste instantie op zorgprofessionals die verbonden zijn aan beroepsverenigingen, van fysiotherapeuten tot tandartsen en van oogarts tot vaatchirurg. Het platform is zich op deze manier automatisch verzekerd van een BIG-registratie van de betreffende specialist. 

Zorgprofessionals melden zich aan en het team van solvo maakt een volledig profiel en een fotoreportage van de praktijk. Vanaf dat moment is de specialist in één keer vindbaar voor meer dan 5,5 miljoen bezoekers die maandelijks gezondheidsplein.nl, ziekenhuis.nl en dokterdokter.nl bezoeken met hun specifieke zorgvraag. Natuurlijk is de specialist ook direct vindbaar voor cliënten via solvo.nl door aan te geven in welke (woon)plaats men welk type specialist zoekt en hoe en waar men verzekerd is.

Het verdienmodel van solvo is vergelijkbaar met die van andere platformen: voor consumenten is de dienst kosteloos. Professionals betalen een maandelijks bedrag om zich te presenteren en om afspraken te maken met cliënten. In dit laatste geval worden persoonsgegevens gedeeld en solvo houdt zich uiteraard aan de eisen die de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) stelt. Zo stuurt zij de persoonsgegevens direct door naar de zorgspecialist, zonder deze op te slaan in de database.

solvo streeft ernaar om eind 2016 2000 zorgspecialisten zich te laten presenteren op het platform.

Samenwerking Jouw Omgeving & Counter Content

Jouw Omgeving en communicatiebureau Counter Content zijn per juli dit jaar een intensieve samenwerking aangegaan. Na een uitgebreide bureaupitch is er uit acht bureaus gekozen voor Counter Content. Het veelzijdige e-health platform wordt ondersteunt met strategisch advies, content marketing en pr.

Jouw Omgeving is een digitaal platform waarin cliënten de controle krijgen over hun hulpverlening. Het bedrijf uit Utrecht helpt organisaties, binnen GGZ, langdurige zorg en het sociaal domein, moderne zorg te faciliteren. Dit gebeurt onder andere door het gebruik van nieuwe vormen van communicatie zoals berichtenverkeer, chat en beeldbellen. Counter Content, business to business-specialist, gaat het bedrijf ondersteunen met het vergroten van de naamsbekendheid en de zichtbaarheid in de zorgmarkt en het sociale domein.

Alarmwatch BySpy voor ouderen

Jan Koning uit Steenwijk is op 93-­jarige leeftijd succesvol geholpen met een operatie aan de aortaklep. Op zoek naar een oplossing om sneller hulp in te roepen stuitte hij op een product van BySpy Products uit Ruinen, de Alarmwatch.

Jan, nog geheel zelfstandig, was al geruime tijd op zoek naar een product om te kunnen alarmeren in geval van nood en heeft bij verschillende instanties aangeklopt. Artsen, zorgverzekering en de thuiszorg kwamen niet met een juiste oplossing. Tot hij zelf op het internet ging zoeken op 'persoonsalarmering' en bij het bedrijf BySpy terecht kwam, het Alarmwatch product bleek alle opties aan boord te hebben die hij wenste.

De Alarmwatch is een op zichzelf staand horloge uitgerust met de alarmeringssoftware van BySpy. Dit apparaat is als horloge altijd binnen handbereik en eenvoudig te bedienen bij een incident. Bij het slaan van een alarm worden de betreffende instanties ingeseind en op de hoogte gebracht van de exacte locatie, in het geval van Jan is dat zijn mantelzorger. Op deze wijze kan er snel en adequaat hulp worden geboden.

De mantelzorger heeft ook een directe inbelverbinding met Jan waarbij de spraakverbinding automatisch tot stand wordt gebracht. Dus zonder op te nemen. De Hulp knop kan gebruikt worden in minder urgente gevallen. In zijn geval de thuiszorg. Standaard wordt de Alarm applicatie meegeleverd met een Nood­ en Hulp knop. Met de Nood knop kan men in urgente gevallen om hulp vragen, de Alarmwatch belt direct naar een vooraf ingesteld nummer en stuurt tevens een bericht, bijvoorbeeld naar een meldkamer.

Efficiëntere controle van kankerbehandeling

Onderzoekers hebben een nieuwe manier ontwikkeld om de effectiviteit van een kankerbestraling te controleren. Ze maken daarbij gebruik van microbellen en ultrasone geluidsgolven. Op basis van hun metingen kan de bestraling al dan niet bijgesteld worden om zo weinig mogelijk gezond weefsel te beschadigen.

Het inzetten van radiotherapie om kanker te behandelen heeft als nadeel dat er ook gezond weefsel kan worden beschadigd. Er bestaan allerlei methoden om de tumor zo goed mogelijk in kaart te brengen en de straling daarop te richten, maar er is geen manier om in het lichaam te controleren of de straling effectief haar doel bereikt heeft. Daar brengen professor Koen Van Den Abeele en zijn collega’s nu verandering in.

De nieuwe techniek combineert microbellen en geluidsgolven om vast te stellen of de radiotherapie het bedoelde gebied bereikt heeft.

De microbellen zijn ongeveer even groot als een rode bloedcel en worden ingespoten in de bloedbaan. In het lichaam hechten ze zich aan de tumor. Onder invloed van radiotherapie worden de microbellen harder: het is deze lokale ‘verharding’ die de onderzoekers in kaart brengen met ultrasone geluidsgolven.
Professor Van Den Abeele van het Departement Natuurkunde en Sterrenkunde, Campus Kulak Kortrijk licht toe: “We sturen ultrasone geluidsgolven op de microbellen af, waardoor ze gaan trillen op hun ‘eigenfrequentie’. Het is deze trilling die we opvangen en meten, vóór en na de radiotherapie. Als de therapie het bedoelde gebied bereikt heeft, zullen de microbellen harder geworden zijn en dus op een hogere frequentie trillen.”

Tot nu toe konden artsen enkel met een meettoestel buiten het lichaam controleren of de radiotherapie op de juiste plaats en met de juiste dosis werd toegepast. Met deze nieuwe meettechniek beschikken ze over veel accuratere informatie uit de omgeving van de tumor zelf om te beslissen of de behandeling al dan niet bijgesteld moet worden.

Effectiever screenen op darmkanker dankzij ‘big data’

Grootschalige data-analyse heeft een nieuwe voorspeller voor darmkanker aangewezen: het metaboolsyndroom. Juist bij darmkanker is een zo vroeg mogelijke diagnose belangrijk voor de overlevingskansen. Screenen van ‘big data’ is voor die vroege opsporing zeer effectief, zo blijkt uit dit nieuwe onderzoek.

VU-informatici Mark Hoogendoorn, Reinier Kop en Annette ten Teije maakten samen met onder andere maag-, darm- en leverarts Leon Moons (UMC Utrecht) en hoogleraar huisartsgeneeskunde Mattijs Numans (LUMC, VUmc) met nieuwe technieken een voorspellend model voor darmkanker. De gebundelde krachten van de informatici en de medici leidden tot een publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Computers in Biology and Medicine.

De VU-informatici zochten naar onderscheidende patronen in ruim 263.000 (anonieme) elektronische patiëntendossiers (EPD). 1.292 patiënten van die ruim 263.000 hadden de diagnose darmkanker gekregen. De informatici vergeleken deze twee groepen (wel/geen darmkanker) door software in de data te laten zoeken naar de verschillen in de aanloop naar de diagnose. Hoogendoorn: “We stelden de vraag: welke combinaties van voorspellende factoren vinden we, en in welke volgorde?”

De onderzoekers hebben bekende voorspellers voor darmkanker herbevestigd (leeftijd, ijzertekort, obstipatie) én nieuwe gevonden. Het metaboolsyndroom (een stofwisselingsaandoening) is bijvoorbeeld zo’n nieuwe factor. Er was al wel een relatie bekend tussen darmkanker en het metaboolsyndroom, maar nog nooit eerder is bewezen dat het metaboolsyndroom een voorspeller van darmkanker kan zijn.

Darmkanker is de tweede meest voorkomende vorm van kanker in Nederland, en juist bij darmkanker is een zo vroeg mogelijke diagnose belangrijk voor de overlevingskansen. Maar dat is lastig, omdat de vroege symptomen van darmkanker (bijvoorbeeld buikpijn) vaak weinig onderscheidend zijn. Bij het in 2014 ingevoerde bevolkingsonderzoek voor darmkanker komen relatief veel ‘vals positieve’ tests voor en worden nog steeds diagnoses gemist. Onderzoek naar verdere verfijning van de diagnostiek is dus hard nodig.

MDL-arts Leon Moons: “Jaarlijks vinden er ongeveer 200.000 darmonderzoeken plaats, waarvan een groot gedeelte wordt uitgevoerd om dikke darmkanker uit te sluiten bij patiënten met klachten. Gelukkig wordt de diagnose darmkanker niet vaak gesteld. Maar het onderzoek is wel belastend voor de patiënt en het is een kostbare ingreep. Met behulp van dit nieuwe model kunnen huisartsen ervoor zorgen dat uiteindelijk minder mensen een dergelijk belastend onderzoek hoeven te ondergaan.”

De kracht van het nieuwe voorspellende model is dat de software helemaal ‘blanco’ door de data heen gaat. Informaticus Hoogendoorn: “We hebben vooraf niet geprogrammeerd naar welke voorspellers de computer moest zoeken, zoals gebruikelijk bij medisch onderzoek op basis van data-analyse. Daardoor is dit model heel generiek toepasbaar op allerlei soorten data, en kan dus ook toegepast worden om (nieuwe) voorspellers te vinden voor andere ziekten.”

Philips maakt tandenborstel nog slimmer

Philips heeft in Berlijn een volgende versie van zijn slimme tandenborstel gelanceerd. Deze is uitgerust met sensortechnologie en via Bluetooth gekoppeld aan de Philips Sonicare-smartphone-app. Gebruikers krijgen daardoor gepersonaliseerde stap-voor-stap-begeleiding en directe feedback. Met een driedimensionale weergave van de mond kan men na het tandenpoetsen de mond in de app bekijken om hun poetstechniek te verbeteren.

Eerste pop-up shop ter wereld rondom chronische hersenziekte

Nog steeds rust er een groot taboe op migraine, met alle persoonlijke en maatschappelijke gevolgen van dien. Een brede coalitie - bestaande uit de Nederlandse Vereniging voor Hoofdpijnpatiënten, het Migrainefonds, de Vereniging van Nederlandse Hoofdpijncentra, WOMEN Inc., wetenschappers en GSK Consumer Health - komt morgen bijeen in de Pop-up Migraine Shop. Daar zullen zij duidelijk maken dat het de hoogste tijd is om het taboe op migraine te doorbreken en aandacht vragen voor een betere diagnose en behandeling bij vrouwen. De activiteiten maken onderdeel uit van de landelijke Migraine Week die van 1 t/m 7 september 2016 voor de derde keer georganiseerd wordt.

Tijdens de opening van de Pop-up Migraine Shop worden de resultaten van nieuw onderzoek gepresenteerd. Deze studie van onderzoeksbureau GfK in opdracht van GSK Consumer Health bevestigt dat de impact van migraine op het dagelijkse leven van patiënten groot is. 77 procent van de respondenten met migraine ervaart zware pijn tijdens een aanval. Dit in tegenstelling tot 15 % van de mensen met 'gewone' hoofdpijn. Het gevolg voor migrainepatiënten is dat bijna driekwart naar huis gaat als hij of zij last van migraine krijgt. Verder geeft 57 procent van de patiënten aan dat migraine een negatieve impact op het gezinsleven heeft. Ook lijdt volgens 52 procent hun carrière eronder. Migrainepatiënten hebben tot slot regelmatig lastig van een schuldgevoel. Ruim een derde (38%) voelt zich schuldig richting vrienden en familie tijdens een aanval.

Het is onbekend waarom vrouwen zoveel vaker getroffen worden dan mannen. Schommelingen in vrouwelijke hormonen lijken hierbij een belangrijke rol te spelen. Vaessen vervolgt: 'Hoewel alles erop wijst dat onder vrouwen met migraine hormonen een substantiële rol spelen, is de impact daarvan sinds de jaren zeventig nauwelijks meer onderzocht. Hoog tijd dus voor meer onderzoek én meer aandacht voor migraine. Daarom is de Pop-up Migraine Shop ook zo'n belangrijk initiatief.'

In de Gerard Doustraat in Amsterdam staan op 1 en 2 september de deuren van de Pop-up Migraine Shop wagenwijd open. De tijdelijke themawinkel op steenworp afstand van de Albert Cuypmarkt biedt een dynamisch programma met veel activiteiten. Bezoekers kunnen er bijvoorbeeld met een virtual reality bril een aantal symptomen van migraine ervaren. Ook is er een expositie ingericht met werk van de New Yorkse kunstenares en migrainepatiënt Lorie Novak. Novak neemt tijdens iedere migraineaanval een selfie en legt deze vast in een zogenaamd 'Migraine Register'. Een selectie van haar werk is te zien in de tijdelijke winkel.