Gezondheidsapps: ook een uitkomst voor kwetsbare groepen?

Gezondheidsapps bieden kansen voor toegankelijke, laagdrempelige en kosteneffectieve zorg en preventie. Diezelfde digitalisering kan echter ook nieuwe ongelijkheden creëren. Leidt het niet tot digitale uitsluiting van kwetsbare groepen als mensen met een hogere leeftijd of met een migratieachtergrond? Gezondheidswetenschapper Tessi Hengst onderzocht het. Ze pleit ervoor meer oog te hebben voor de vaardigheden en houding van individuen. Dan kunnen ook mensen in een kwetsbare positie voordeel hebben van gezondheidsapps.

Tessi Hengst presenteert haar bevindingen in haar proefschrift 'Understanding the behavioral intention and use of digital health applications: Insights from individuals in a vulnerable position'. Op vrijdag 30 januari 2026 om 16.00 uur vindt de verdediging plaats aan de Open Universiteit in Heerlen.

Gezondheidsapps worden binnen en buiten zorginstellingen steeds vaker gebruikt om zorg te verlenen, te ondersteunen en gezondheid te bevorderen. Bij de toenemende digitalisering is er wel zorg om de 'kwetsbare groepen'. Onder andere mensen met beperkte vaardigheden, met een cultureel of taalkundig diverse achtergrond of met (geestelijke) gezondheidsproblemen lopen meer risico op digitale uitsluiting. Waar zij regelmatig een grotere zorgvraag blijken te hebben, ervaren zij ook drempels tot de traditionele en digitale zorg.

Tessi Hengst onderzocht in zeven studies het gebruik van gezondheidsapps bij 'kwetsbare' groepen. Denk aan mensen met een lage sociaaleconomische positie, COPD-patiënten, mensen met een niet-Westerse migratie-achtergrond en professionals. Het doel was om te achterhalen welke factoren hun gebruik van gezondheidsapps bevorderen of belemmeren.

Uit haar onderzoek blijkt dat de zogenaamde demografische factoren (leeftijd, opleiding, migratieachtergrond) niet zoveel zeggen over het al dan niet gebruiken van gezondheidsapps. Een belangrijkere rol spelen de zogenaamde psychosociale factoren. Dat zijn individuele kenmerken als verwacht nut, digitale vaardigheden, en houding tegenover digitale zorg. Ook de ondersteuning vanuit professionals of naasten doet mensen besluiten om een app wel of niet te gebruiken. Ze pleit er dan ook voor om af te stappen van het benoemen van gedefinieerde groepen en te kijken naar deze individuele kenmerken.